7. 2 lik Van depremi ve yüzlerce artçıdan sonra geçtiğimiz Çarşamba günü meydana gelen 5.6 büyüklüğündeki ikinci büyük deprem yürekleri ağıza getirdi.
Ne ilk, nede son olacak bu depremlerden ders çıkarmak gerektiği her deprem sonrası yazılıp çizilse de maalesef ders almak çok mümkün olmamaktadır. Gerçi 1999 istanbul depremi sonrası yapılan binalarda mühendislik, beton kalitesi ve donatı anlamında güvenli binalar yapıldığı söylenebilir. Ancak, 1999 öncesi yapıların çoğunlukta oluşu ve ders alınmadan devam eden yapılar bütün Türkiye’de her an deprem korkusu ile yaşanmasına yetmektedir.
Van-Erciş depremi ile gündeme gelen Kentsel dönüşüm projeleri, sağlıklı yeni kentlerin oluşmasını amaçlamaktadır. Türkiye genelinde bir an önce başlatılmak üzere yeni yasalarla güçlendirilmesi düşünülen kentsel dönüşüm, ekonomik açıdan çok kolay olmamakla birlikte, zaman kaybetmeden bir an önce uygulanması gereken en önemli projedir.
Özellikle, inşaat teknolojisi ile hiç ilgisi olmayan çoğunluğunu derme çatma binaların oluşturduğu kentlerin, devlet desteği alarak dönüşüm projelerini uygulamada acele etmesi gerekir.
Dönüşüme girmeyecek mevcut binalar ise mutlaka incelenerek gerekli işlemler yapılmalı sağlam olduklarına dair güvenilir raporlar alınmalıdır. “Bir musibet bin nasihatten iyidir” misali, Van depreminde yıkılan binalar ve son olarak yıkılan otel örnek olmalıdır. 47 yıllık yorgun bir otel binası bir yıl önce yenilenmiş. Yenilenirken uzun yıllar ağır yükü sırtında tutan asıl önemli kısmı taşıyıcı sistemleri merak edilip te incelenmemiş. Sonuç olarak; otel 5.6 şiddetindeki depremde yıkıldı ve çok sayıda insanın ölümüne neden oldu..
Bir diğer önemli husus, bina tadilatlarındaki keyfilik.. Binalarda, yapılan tadilatlar kontrol altına alınmalı, her isteyen istediği gibi binalarda değişiklik yapmaya gitmemelidir. Tadilat adı altında binalarda kolonları kıran, taşıyıcı sistemleri tahrip eden anlayışın, yani kolay bina tadilatları ile sağlıklı binaları bile tahrip eden bu tür yanlışların ceza yaptırımı olmalıdır.
Bölgemizin fay hattında olması dikkate alınarak, yapı kalitesini buna göre düzenleyecek uygulamalara bir an önce geçip olası depremlerde bu acıları yaşamamak gerekir.
Her felaketten çıkarılacak bir ders olduğu gibi Van Depreminden de çıkarılan dersler olmuştur. O nedenle, Depremler her an olabilir. Önemli olan bu yaşananlardan ibret alarak, ihmallere mahal vermeden tedbirli olmaktır… Tedbir aldıktan sonra tevekkül edelim; takdir Allah (cc)’ındır.