-Erhan BAYDAR-
Doğubayazıt, doğa- tarih ve kültür hazinesi, aynı zamanda yıllarca bu topraklarda hüküm süren medeniyet izlerini barındıran kültür ve tarihe ev sahipliği yapmış önemli bir açık hava müzesi, hatırı sayılır turizm merkezlerinden biridir.
Bu bakımdan, mevcut değerlerimizi korumak ve kollamak kadar bunlarla ilgili tarih bilgilerinin de doğru olduğuna dikkat etmemiz gerekir.
Tabiatıyla Doğubayazıt, bu geniş tarih ve kültür zenginliği ve cazibe merkezi olması nedeni ile sayısız yayın ve kaynakta yer almaktadır. Ama ne yazık ki; araştırıldığında bu kaynakların çoğunun bilgi kirliliği ile dolu olduğu görülmektedir..
Bu bilgi kirliliği içinde, doğru olmayan kaynaklardan alıntılar yapılarak, yanlışlar yayılarak devam edip, sonradan telafisi mümkün olmayan, yanlışın doğru gibi gösterildiği, içinden çıkılmaz, tarihçilerin bile zorlandığı karmaşık bir ‘yanlış tarih’ ortaya çıkmaktadır.
Bilindiği gibi, günümüzde herkesin internet kullandığı, kullanıcıların yazıştığı ve haberleştiği sosyal medya denilen geniş bir ağ vardır. Kalemi eline alan, klavye tuşuna basan her kullanıcı bir şeyler yazabilmekte, konular üzerinde yorumlar yapabilmektedir..
Onun için her yazılanın tarih olarak algılanması doğru değildir. Tarih, tarihçilerin işidir.. Tarihe ışık tutacak bilgi ve belgelerle gerçekleri gün ışığına taşıyacak olanlar da tarihçilerdir..
Doğubayazıt ile ilgili bazı bilgilerin, Kültür ve Turizm Bakanlığı Tanıtım Genel Müdürlüğü, Ağrı Valiliği, Doğubayazıt Kaymakamlığı, Doğubayazıt Belediyesi ve çok sayıda kuruluş internet sitelerinde, bazı yanlışlarla yer aldığına küçük bir iki örnekle dikkat çekmek istiyorum.
*BiRiNCi ÖRNEK METEOR ÇUKURU: Meteor çukuru için, Rahmetli dedem eski belediye başkanlarından Hacı Abdullah Baydar, “Birinci dünya savaşının son bulduğu yıl olan 1918’de göktaşı düştüğünü yaşlılar anlatmıştı.” derdi. Nitekim bu bilgi yani 1918 rakamı uzun yıllar Meteor çukuru tabelasında yer almıştı.. Ama daha sonraki düzenlemeler bilimsel mi, yoksa rivayete dayalımı bilinmez ama, hem tabelada ve hem de başvuracağımız önemli resmi kaynaklarda 1918 – 1920 – 1923 – 1892 gibi, birbiriyle çelişen tarihler olarak yer almaktadır. Turizm Bakanlığı, ve yerel web sitelerine bakıldığında bir biriyle çelişen yanlışları çok açık görebiliriz..
*iKiNCi ÖRNEK AiRI DAiI’NIN YÜKSEKLiii; Bilindiği gibi 5165 m. olarak bilinen Ağrı dağının yüksekliği, daha sonraki teknolojik ölçümlerle 5137 m. olarak değiştirilmiştir. Ama bu düzenleme Kültür ve Turizm Bakanlığı Tanıtma Genel Müdürlüğü sitesinde hala (5165) olarak görülmektedir. Bu örnekler diğer kaynaklarla çoğaltılabilir..
*ÜÇÜNCÜ ÖRNEK iSHAK PAşA SARAYI: ishak Paşa Sarayı’nın tarihi bilgileri de, adı geçen resmi sitelerde ayrı ayrı yer almaktadır.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Tanıtma Genel Müdürlüğü web sitesi ishak Paşa sarayında (360) oda ve salon bulunduğunu yazarken, Ağrı Kültür ve Turizm Müdürlüğü web sitesi Sarayın 116 odası bulunduğunu yazmaktadır.
Netice olarak: Bahsettiğimiz sadece ilk anda göze çarpan yanlışlardır. Uzun yazmaya gerek yok. incelendiğinde bir biriyle çelişen bu tür yayın ve yanlışların ne kadar çok olduğu görülecektir.
Yukarıda bahsettiğim gibi, Doğubayazıt önemli bir merkezdir. Bu doğa- tarih ve kültür hazinesini ciddiyetle ele alarak, bu yanlışların kısa sürede düzeltilmesi gerekir.
Doğubayazıt’ın tarihi ve turistik bilgileri, uzman ve güvenilir tarihçiler ile bilim kurulları tarafından yeniden ele alınır, bilgi kirliliğine son verilir ise, ‘bu ayıp’ veya yanlışlar düzeltilmiş olur.. -Erhan BAYDAR-